آیا بازاریابی شبکه ای قانونی است؟
بعد از تشکیل کمپانی Amway و فراگیر شدن شیوۀ فروش آن در ایالات متحده آمریکا وکانادا و ادعای دارندگان این کمپانی که 500
هزار دلار تنها در عرض یک سال سود کرده اند بسیاری را متحیر ساخت که چگونه یک کمپانی نوپا توانسته تنها در عرض یک سال به این سود برسد . در همین زمان برای بررسی عملکرد Amway پرونده ای برای آن تشکیل شد و به دادگاه فرستاده شد شاکی پرونده FTC و متهم آن Amway بود ، رسیدگی به این پرونده به مدت چهار سال از سال های 1975 الی 1979 در دادگاه به طول انجامید و در نهایت Amway با دلایلی قانع کننده و بیان این مسئله که فروش در Amway بر مبنای محصول است ونه Pyramid قائله را به نفع خود تمام کرد . بعد از آن کمپانی های دیگری از روش Amway برای فروش محصولات خود استفاده کردند و این روش از فروش به مردم وموسسات و نهادهای دولتی آمریکا معرفی شد .
وقتی *FTC : Federal Trade Commission در سال 1979 بیانیه ای مبنی بر آن که Amway corporation یک کمپانی قانونی است صادر کرد بازاریابی شبکه ای وجه ای قانونی به خود گرفت و این دفاعیات Amway بود که باعث شد حالا من و شما و بسیاری از مردم دنیا اهدافی بلند بالا را در بازاریابی شبکه ای جستجو کنیم . چندی بعد در سال های 1995و1994 وقتی بازاریابی شبکه ای به اوج خود رسید FTC و برخی از ارگانهای بسیاری از کشورها بر آن شدند تا قوانین و بیانیه هائی را برای جلوگیری از طرح های هرمی (Pyramid schemes )و کلاهبرداری هائی که با استفاده از این سیستم به وجود آمده بود را صادر کنند . برای نمونه می توانید دو بیانیه در این مورد را که یکی توسط FTC و دیگری توسط وزارت بازرگانی و صنایع سنگاپور صادر شده است را با کلیک روی لینک های زیر ببینید . این دو بیانیه می تواند راهنمای خوبی برای تشخیص بازاریابی شبکه ای واقعی و پیرامید باشد .
http://www.mymukriyan.blogfa.com/www.ftc.gov/bcp/conline/pubs/alerts/pyrdalrt.htm *(لازم به ذکر است که FTC نهادی دولتی در ایالات متحده آمریکا می باشد که وظیفه ی نظارت بر تجارت و همچنبن حمایت از مصرف کنندگان را داراست این سازمان یک سازمان رسمی در آمریکا می باشد و مطالب زیادی در رابطه با دزدی ، کلاهبرداری و ...... در وب سایت خود دارد. FTC چیزی شبیه به وزارت بازرگانی است .)
http://www.mti.gov.sg/public/NWS/frm_NWS_Default.asp?sid=38&cid=950
در خواندن این بیانیه ها به این دو جمله توجه کنید
Not all multi-level marketing schemes are harmful and outlawed
Some multilevel marketing plans are legitimate
طرح هرمی (pyramid) چیست؟
Pyramid در لغت به معنای هرم می باشد . تفاوتی که در طرح های هرمی و بازاریابی شبکه ای وجود دارد این است که در پیرامید آنچه فروخته می شود توهم وخیال ثروتمند شدن است و نه فروش کالا . به طور کلی نمی توان گفت که چه طرحی از یک کمپانی پیرامید است یا بازاریابی شبکه ای واقعی . بازاریابی شبکه ای دارای اصول و قواعد خاصی است که اگراین اصول رعایت نشوند می تواند یک کمپانی را به یک کمپانی غیر قانونی تبدیل کند . برخی از این اصول از این قرار است :
1. هیچ کمپانی ای نمی تواند بازاریاب های خود را ایجاب کند تا آنها به افراد بگویند اگر شما از این کمپانی خرید کنید سریعاً پول دار یا ثروتمند می شوید (Get Quick Rich) . هیچ بازاریابی حق ندارد بگوید به طور مثال فلان شخص که از بالا گروهی ها می باشد از این راه به ثروت ، خانه ، اتومبیل و .......... رسیده است.
2. طرح هایی که کالا یا خدماتی درآنها ارائه نمی شود بی شک Pyramidهستند.
3. کمپانی هایی که کالاهای خود را با قیمتی بیش از قیمت معمول بازار می فروشند و کالاهایشان دررقابت بازارقیمت گذاری نمی شوند Pyramid هستند .
4. چنانچه با طرحی از یک کمپانی بازاریابی شبکه ای روبرو شدید که کالاهای آن در بازار بدون استفاده از این روش قابلیت فروش نداشتند بی شک آن را Pyramid تلقی کنید .
5. توجه داشته باشید که برحسب نیاز واقعی خود به کالای یک کمپانی وارد طرح بازاریابی آن شوید .
6. هنگامی که با طرحی روبرو شدید این سوالات را از خود بپرسید : کمپانی چه گذشته ای داشته است ؟ چه کالاهائی را می فروشد ؟ آیا کالاهای آن به مقدار زیادی در بازار فروش دارد ؟ آیا کمپانی مدرکی برای اثبات ادعاهای خود دربارۀ کالاهای خود دارد ؟ آیا کالا با توجه به رقابتی که در بازار وجود دارد قیمت گذاری شده ؟ چه قدر باید سرمایه گذاری کنید تا به طرح کمپانی بپیوندید ؟ آیا تعهدی برای حداقل فروش های ماهیانه برای کسب یک پورسانت وجود دارد ؟ آیا شما برای جذب کردن توزیع کنندگان جدید برای بدست آوردن پورسانتتان مورد نیازید یا برای جذب مصرف کنندگان ؟
موارد ذکر شده تنها بخشی از معیارها برای ارزیابی کمپانی های بازاریابی شبکه ای می باشد که بخشی از آنها در بیانیه های سازمان های دولتی موجود است . اگر با شرکتی روبرو شدید که نمی توانستید تشخیص دهید که بازاریابی شبکه ای است یا پیرامید بهترین راه آن است که با یک فرد آگاه در مورد آن مشورت کنید . حتی اگر قیمت کالاهای شرکتی پایین باشد و اینکه مبلغی که پرداخت می کنید برای شما اهمیت نداشت باز هم مراقب باشید اگر این کمپانی Pyramid و غیر قانونی باشد شما به دلیل اینکه افرادی را عضو طرح مورد نظر می کنید وادعای کسب درآمد (earning claim) می کنید و باعث و بانی مال باخته شدن آنها شده اید مجرم هستید . بر طبق قوانین سنگاپور هر فردی که در طرح های pyramid شرکت کند مبلغ 200,000 دلار جریمه می شود و اگر قادر به پرداخت آن نباشد به 5 سال زندان به جرم نشر اکاذیب محکوم می شود .
اثرات مخرب Pyramid بسیار برای کشورها ، مصرف کنندگان و شرکت ها گران تمام می شود . Pyramid در بسیاری کشور ها اثرات مخرب اقتصادی زیادی به جا گذاشته است . یکی از این کشورها که لطمه هائی شدید خورده است آلبانی می باشد که در دهه 90 پس از آزادی از دست کمو نیست ها با این مشکلات روبرو شد واین کشور را فقیرتر از پیش کرد . مرگ راپوش ژافری (Rapush Xhaferri ) یکی از مدیران شرکت های کلاهبرداری در ماه مِی (may) سال 2004 در زندان به دلیل سرطان کبد پایانی بر پیرامید در آلبانی بود .
حالا که بازاریابی شبکه ای در ایران رو به گسترش است این امری مسلم است که Pyramid هم به تناوب آن به وجود بیاید . مالزی ، سنگاپور ، ژاپن و ..... که سابقه بیشتری در بازاریابی شبکه ای دارند هنوز بازاریابی شبکه ای حرفه ای ندارند پس ما که در این بیزنس نوپا هستیم باید بیشتر مراقب باشیم . اغلب کمپانی های pyramid بسیار قانونی جلوه می کنند و همواره ادعا می کنند که روش آنها بازاریابی شبکه ای است و افراد را به دام می اندازند . بایستی من ، شما و تمام کسانی که رو به این حرفه می آورند به فرهنگ سازی در این رابطه بپردازیم و در پیشرفت این صنعت کوشش کنیم .
منتقدان بازاریابی شبکه ای چه می گویند :
اغلب منتقدان بازاریابی شبکه ای خود زمانی یک بازاریاب شبکه ای بوده اند و چون در این حرفه به خواسته های خود و موفقیت نرسیده اند جبهه ای مخالف گرفته اند اغلب آنها برای رسیدن به موفقیت در این بیزینس حتی مخارج زیادی هم متحمل شده اند مانند : خرید وب سایت ، خرید پست الکترونیک ، خرید کتاب ها - سی دی ها و جزوات کمپانی خود ، صرف کردن وقت زیاد و .......... اما چون راه و روش آن را بلد نبو ده اند بازاریابی شبکه ای را عامل شکست خود دانسته اند . این افراد تصور می کرده اند که بازاریابی شبکه ای می تواند تمام آرزوها و آینده دلخواهشان را برآورده کند و همین باعث شکستشان شده است . باید گفت هیچ حرفه ای در جهان تضمین شده نیست و حتماً این را شنیده اید که هر کسی از شغل خود گلایه مند است جز رئیس جمهورها.
دکترجان تیلور ( John Taylor ) از همین دسته از افراد است . او در سال 1994 بازاریاب یک کمپانی می شود و بسیار تلاش می کند تا وضع مالی خود را بهبود بخشد او خرج و مخارج بسیاری را متحمل می شود و فکروذکرش MLM می شود . همواره مورد کنایه های همسر و خانواده و دوستانش قرار می گیرد و در پایان کار وقتی به گذشته ی یک ساله خود در بازاریابی شبکه ای نگاهی می اندازد می بیند به جای آنکه به اندیشه های مادی خود برسد مقداری از پول خود را هم از دست داده است به همین دلیل شروع به تحقیقات گسترده ای می کند و مؤسسه و وب سایتی را راه اندازی می کند و هدف خود را آگاهی مردم برای جلوگیری از طرح های هرمی قرار می دهد . 10 سال تحقیقات او قابل احترام است . برخی از مطالبی که او در وب سایت خود مطرح کرده درست است وبرخی مطالب او هم بی پایه و اساس است . آدرس وب سایت او این است : www.mlm-thetruth.com . متأسفانه این منتقدان در ایران هم تلاش هائی را برای ایجاد چهره ای منفی از بازاریابی شبکه ای یا چند سطحی در ذهن مردم داشته اند که تا به اینجا راه به جائی نداشته جز منفور شدن خودشان .
یک دروغ بزرگ :60الی 90 درصد افرادی که در طرح های بازاریابی شبکه ای شرکت می کنند مالباخته می شوند . این جمله بی پایه و اساس است که توسط همین منتقدان بیان می شود . این افراد دلیل خود را اینگونه بیان می کنند که زمانی می رسد که بازار اشباع (saturation) می شود و دیگر کسی نیست که به شبکه بپیوندد وافراد زیر گروه بازنده می شوند اینان اعتقاد دارند کمپانی های بازاریابی شبکه ای بدون توجه به عرضه و تقاضا (supply & demand ) در بازار به فروش محصولات خود می پردازند . در پاسخ باید گفت که : اولاً در بازاریابی شبکه ای هیچ کس مالباخته نیست هر فردی که وارد طرح های بازاریابی شبکه ای می شود به ازای پولی که پرداخت می کند کالا یا خدماتی را به قیمت بازاردریافت می کند و از آن استفاده می کند تمامی افراد با توجه به نیاز خود به کالا به طرح می پیوندند . اینان فراموش کرده اند که بازاریابی شبکه ای بر پایه کالا است و نه ثروتمند شدن یا شرط بندی یا یک بازی . ثانیاً اشباع بازار(saturation) عملاً غیر ممکن است ، بازار یک کالا همواره وجود دارد ، همواره افرادی در جوامع هستند که به کالائی نیاز دارند و این کار بازاریاب است که این افراد را پیدا کند ، همواره در کناربازاری که یک کالا یا خدماتی را دریافت می کنند بازار دیگری وجود دارد که هنوز پا به عرصه نگذاشته و می توان ازآن به بازار جدید یا هنوز بروز نیافته نام برد . ثالثاً وقتی کمپانی های بزرگی همچون آمازون (Amazon) و اوون (Avon) از این روش استفاده می کنند آیا باز هم این شیوه از فروش مشکل دارد (البته لازم به ذکر است که کمپانی مطرح Amazon از روشی که مانند بازاریابی شبکه ای است وبا نام Affiliate Marketing یا بازاریابی وابسته شناخته شده است استفاده می کند و تفاوتهائی با بازاریابی شبکه ای دارد وشباهت این دو رفرال بودن این دو نوع بازاریابی وتبلیغات کلامی آن می باشد . اما کمپانی Avon یک کمپانی کاملاً مطرح در این زمینه است که تمام مردم ایالات متحده از آلاسکا تا واشنگتن آن را می شناسند .) بسیاری از کارشناسان این روش از بازاریابی تئوری اشباع بازار را رد کرده اند و آن را چیزی مضحک و خنده دار می دانند .
کمپانی Amway سال هاست که از این روش برای فروش استفاده می کند پس چرا تا کنون بازارش اشباع نشده و همچنان فروش دارد . آیا هیچ می دانید کمپانی Yahoo هم ازروش Affiliate Marketing برای فروش وب سایت های خود که معروف به Geo cities هستند استفاده می کند . در حال حاضر هزاران کمپانی در جهان از بازاریابی شبکه ای برای فروش استفاده می کنند برخی از این کمپانی ها سابقه ای طولانی در این روش از فروش دارند . بازاریابی شبکه ای آنقدر در کشور آمریکا گسترش یافته که به ندرت می توان کمپانی ای را پیدا کرد که در بازار معمولی به فروش وسایل آرایشی بهداشتی ، داروهای سلامت زا و لاغری و مکمل های غذائی بپردازد این محصولات را بیشترمی توان در بین بازاریاب های شبکه ای یافت تا در فروشگاهها .
برخی از این منتقدان بازاریاب های شبکه ای را به مادی گرائی(materialism ) و انتشار آن متهم می کنند . اما بایستی گفت این بازاریابی شبکه ای نیست که مادی گرائی را مطرح می کند بلکه آن پیرامید است که مُبَلِغِ مادی گرائی است و همواره با شعار ثروت و پول به تبلیغ می پردازد بازاریابی شبکه ای مُبَلِغ کالا است نه مادی گرائی . در ضمن هر حرفه ای در کنار برخی مسائل اخلاقی انگیزه های مادی را هم به همراه خود دارد و بازاریابی شبکه ای هم از آن مستثناء نیست . این افراد ، من ، شما و تمام انسانها باید به این باور برسیم که هیچ تجارتی نیست که فرد را یک شبه میلیاردر کند . هر کاری سختی ها و مهارت های مخصوص به خود را دارد .
« بـازاریابی شـبکه ای بایستی بر پایۀ اصول و قواعد خاصی انجام شود »
http://www.mlminiran.bravehost.com وبلاگ امیر آزادی